saygı çerçevesi (isim): Bireylerin birbirine saygısızlık bayrağı çekmeden, medeni kaidelere bağlı kalarak yaklaşmasını sağlayan görünmez duvar. Yani, “herkes sana mecbur değil” gerçeğinin günlük hayat versiyonu. Okulun koridorundan komşunun kapısına girerken bile, her davranışımızın sınırı bu çerçeveyle çizilir. Kısacası, toplumsal huzurun altın çizgisi olan bir kuraldır bu kavram.
Sözlük jargonuyla kısaca: saygı çerçevesi, bir insanın çizdiği görünmez sınırlara dokunmamak demektir. Yani el sıkışırken nazikçe selam vermek, karşındakiyle yan yana fotoğraf çektirirken kişisel alanına saygı göstermek gibi ince davranışları içerir. Ama sabah sabah “Aman kankaa” moduyla suratına yumruk atarcasına girmek, sınırı zorlamak demektir. Aynı şekilde, birinin özel hayatını didik didik edip ifşa etmek de bu çerçeveyi delinmekle eşdeğerdir. Özetle, kişisel alana saygı duymak, lafını kesmemek ve karşıdakine biraz soluk alma alanı bırakmak saygının sürpriz bonusudur.
Okul ortamında saygı çerçevesi, sıra önünde itiş kakış yapmak demek değildir; tam tersine, derste öğretmen konuşurken sessizce dinleyip soru sormaktır. Örneğin arkadaşı parmak kaldırırken laf sokmak değil, sınav kağıdına bakıp kopya çekmemektir saygının tezahüründe. Sınav sırasında deli gibi tükürük saçarak gerinmek, teneffüste kantin kuyruğuna at başı dalmak ise bu çerçeveyi yıkmak sayılır. Kısacası sınıfta kavga patlatmak yerine, “Al biraz sabrı tat, sıradakine ver” diyebilmek saygı çerçevesinin gizli ritüelidir.
Sosyal hayatta saygı çerçevesi, karşındakine tanıdığın **“nefes alma mesafesi”**yle ilgilidir. Örneğin gece yarısı elinde telefonla dolanıp, “Git bir kahve yap, geliyorum!” diye ortalığı inletmek sınırları epey zorlar. Oysa sabah olduğunda arkadaşına “Aaa uyandın mı, hadi beraber bir çay içelim mi?” demek tam çerçeveye uygun saygılı bir harekettir. Grup sohbetinde herkesin fikrine kulak vermek, tartışırken hakaretten kaçınıp espri yapmak saygının VIP biniş kartıdır. Unutmayalım ki, karşındakinin “hayır” demesine anında “Tamam, anlıyorum” diyebilmek, bu çerçevenin gizli kilididir.