Felsefe Terimleri Rehberi: Düşünce Dünyasına Giriş

Felsefe denince aklınıza hemen kalın kitaplar ve karmaşık cümleler mi geliyor? Aslında felsefe, hayatı anlamlandırma çabamızın en doğal halidir. Bugün kullandığımız pek çok kavramın kökeni, yüzyıllar önce sorulan basit sorularda gizli.

Bu rehberde, felsefenin o “korkutucu” görünen terimlerini günlük dille ele alacağız. Hazırsanız, zihninizin kapılarını aralayacak o temel kavramlara birlikte bakalım.

Felsefe Terimleri

Rasyonalizm = Akılcılık
Empirizm = Deneycilik
Sensualizm = Duyumculuk
Kritisizm = Eleştiricilik
Pozitivizm = Olguculuk
Pragmatizm = Faydacılık
Entüisyonizm = Sezgicilik
Analitik Felsefe = Dil Çözümlemesi
Fenomenoloji = Öz Bilimi
Rölativizm = Görecelik
Septisizm = Şüphecilik
Nihilizm = Hiçlik
Epistemoloji = Bilgi Felsefesi
Ontoloji = Varlık Felsefesi
Etik = Ahlak Felsefesi
Estetik = Sanat Felsefesi
İdea = Düşünce
Metafizik = Fizik Ötesi
Tin (Geist) = Ruh
Realizm = Gerçekçilik
Politeizm = Çoktanrıcılık
Monoteizm = Tektanrıcılık
Teizm = Tanrıcılık
Deizm = Tanrı evreni yaratıp kendi haline bırakmıştır.
Dogma = Şüpheye ve ilerlemeye kapalı ilke
Ateizm = Tanrının varlığını reddeden görüş
İdealizm = Varlığın ruh ve düşünce cinsinden olduğunu ileri süren öğreti.
Kozmos = Düzene sokulmuş evren
Materyalizm = Maddecilik
Monizm = Tekçilik
Düalizm = İkicilik
Determinizm = Yazgıcılık
İndeterminizm = Mutlak özgürlük
Hedonizm = Hazcılık
Egoizm = Bencillik
Anarşizm = Kuralsızlık
Egzistansiyalizm = Varoluşçuluk
Teoloji = Tanrının varlığını araştıran felsefe dalı
Agnostisizm = Bilinemezcilik
Sofizm = Kuşkuculuk
Panteizm = Tümtanrıcılık
Mistisizm = Gizemcilik
Obje = Nesne
Suje = Özne
Realite = Zihinden bağımsız, somut
Diyalektik = Karşıtı ele alarak düşünme
Sofizm (Sofistler) = Para karşılığı ders veren gezgin öğretmenler
Arkhe = İlk töz, kaynak
Doxa = Yanlış kanaat
Fenomen = Algılanan veya gözlenen bir nesne, olgu, olay
Kritisizm = Hem akıl hem deneyim

Felsefe yapmak aslında bir Diyalektik sürecidir; yani zıt fikirleri çarpıştırarak yeni doğrular aramaktır. Bir Suje (özne) olarak karşımızdaki Objeyi (nesne) anlamaya çalışırız.

Belki bir Sofist gibi gezgin bir öğretmen değilsiniz ama bu terimler sayesinde dünyayı daha farklı bir gözle görebilirsiniz. Felsefe bir son değil, bitmek bilmeyen bir yolculuktur.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0 / 1000